zaterdag 12 november 2016

Keuvels

Tijdens één van de speurtochten naar gegevens en familiefoto's kwam de klederdracht van de Hoeksche Waard veelvuldig ter sprake. Niet alleen omdat veel van alle besproken familieleden dat droegen, maar ook omdat we het interessant vonden. Aan het eind van mijn bezoekje kreeg ik van mijn gastvrouw nog een bijzonder presentje mee. De dame gaf mij een grote schoenendoos met keuvels en een ogenblik later kreeg ik er zelfs een hoofdijzer met krullen bij. Of ik daar dan dan toevallig ook interesse in had? Nou, zeker!

De dame in kwestie was destijds "belast" met het uitruimen van de ouderlijke woning, waar dan zo ongeveer weer een complete inboedel van voorgaande generaties in te vinden was. De doos met keuvels was een welkome verrassing. Ik trof er een complete kanten keuvel aan en twee rouwmutsen (blinde keuvels). Tevens bevatte de doos twee mutsenbollen zonder kanten randen. Deze moesten duidelijk nog vermaakt worden. Het kant voor deze mutsen lag netjes opgerold op de bodem van de doos! Het hoofdijzer was van geelkoper, hetgeen ook de redding van het exemplaar was. Want als deze van goud was geweest had de familie deze al overgedaan aan de juwelier, die het ijzer overigens afwees. Het is een origineel ijzer, alleen zijn op later tijdstip de koperen krullen omgekeerd op de beugel gezet, zeer waarschijnlijk om het dragen ervan te vergemakkelijken.  Oudere dames kregen op termijn wat meer moeite met het opzetten en opmaken van de muts en het ijzer. Zeer begrijpelijk overigens.



Een fragment van de kanten keuvel
De herkomst van de doos is mij ook bekend. Dat is altijd wel een meerwaarde, omdat je er toch vrij specifiek een streek (of zelfs dorp) aan kunt koppelen. Van de draagster heb ik inmiddels ook aardig wat portretten voorhanden. Hierop kom ik later nog terug. Echter is het op de oude foto's wel lastig om een muts specifiek te kunnen herkennen. 

De mutsen zijn inmiddels netjes opgeborgen in platten dozen waarbij herkomst genoteerd is. Het krulijzer heeft een vast plaatsje in de vitrinekast, naast andere attributen. Zo nu en dan wordt deze eens op de paskop bevestigd voor een foto. De mutsen komen wel het beste tot hun recht als men ze tonen kan met een oorijzer. Zo hoort het nu eenmaal. 


vrijdag 11 november 2016

Welkom

Dit blog wil ik maar eens beginnen met een korte introductie. Tot één van mijn vele interesses behoort ook (een gedeelte) van de Nederlandse klederdracht, die van de Hoeksche Waard in het bijzonder. De dracht van de Hoeksche Waard wordt gerekend onder die van de Zuid-Hollandse Eilanden, mede omdat deze ongeveer overal gelijk gedragen werd. Nuanceverschillen daargelaten!
Op oude (familie)foto's wordt de dracht vaak nog "levend" getoond. Hierdoor behoort ook het verzamelen van oude portretten met klederdracht tot een liefhebberij van mij.  
De klederdracht kan namelijk ook wat zeggen over de persoon die het draagt, zoals feestdracht of rouwdracht, arm of rijk!


                               Jannigje Oosterman (1881-1966)
Gedurende haar hele leven ging zij, op zondag en hoogtijdagen, gekleed
in de dracht van de Hoeksche Waard. Zij werd geboren en overleed aan de
Blaaksedijk. Zeker tot 1960 droeg zij de keuvel met het krulijzer. Hierna
werd het dragen ervan voor de bejaarde vrouw te bewerkelijk.


In dit blog wil ik zo mijn bevindingen en gedachtenspinsels ten aanzien van de klederdracht neerschrijven. Zo nu en dan voorzien van een voorbeeldje uit mijn eigen collectie. Ik heb het geluk dat meerdere voorouders in de plaatselijke dracht gestoken door het leven gingen. Als genealoog en verzamelaar heb ik er gelukkig ook veel foto's van bijeen gebracht. Mettertijd voeg ik ze eens op dit blog toe. Eén ervan staat al hierboven, het portret van mijn overgrootmoeder Vermaat-Oosterman.